ه‍.ش. ۱۳۹۱ فروردین ۱۴, دوشنبه

843 - کمی درباره‌ی رسم‌الخط فارسی

یکی از غلط‌های املایی که جا افتاد «پَ نه پَ» بود که درستش می‌شد «پَه نَه پَه». حالا به این بهانه، یادآوری چند نکته:
در املای فارسی، کلمه‌ای که به مصوت کوتاه کسره و فتحه ختم شود، «ه/ـه» می‌‌گیرد، مثلا:
برای کسره: خانه، میکده، نامه، سمانه، قورباغه
برای فتحه: نه، په (شکل گفتاری «پس»)
کلمه‌ای هم که به مصوت کوتاه ضمه ختم شود، «و» می‌گیرد، مثل: کماندو، پادو، رو (شکل گفتاری «را»)

خلاصه‌اش این‌که در املای فارسی، کلمه‌ای نداریم که آخرین حرفش فتحه، کسره یا ضمه باشد

پ‌ن۱: این حرف‌ها درباره‌ی واژه‌هایی درست است که «مصوت کوتاه» جزء خود کلمه باشد؛ مثلا، در عبارت «کتابِ من» کسره جزء «کتاب» نیست و «کسره‌ی اضافه‌» است، پس نباید نوشت «کتابه من» اما در عبارت «خانه من» کسره جزئی از «خانه» است و به همین خاطر، می‌نویسیم: «خانه»، نه «خان ِ»
پ‌ن۲: در فارسی گفتاری، به جای «است»، «کسره» می‌آید: این کتاب من است/این کتاب منه (املای غلط: این کتابه منه). در این حالت هم بنا به عرف، به جای «کسره‌ی جانشین است»، «ه/ـه» می‌آید